Wiatr, który zabija galaktykę, pomoże wyjaśnić zagadkę z wczesnego wszechświata
22 czerwca 2026, 16:09Astronomowie odkryli wiatr, który „zabija” swoją galaktykę. Badania międzynarodowego zespołu naukowego, na którego czele stała Rebecca L. Davies ze Swinburne University of Technology w Australii, mogą wyjaśnić, jedną z największych zagadek astrofizyki – dlaczego we wczesnym wszechświecie jest więcej „martwych” galaktyk, niż można się było spodziewać. Okazało się bowiem, że odpowiedź na nie jest znacznie prostsza, niż hipotezy proponowane od 2022 roku, a wśród nich i takie, które mówiły, że we wczesnym wszechświecie ciemna energia była gęstsza niż obecnie, zatem galaktyki mogłyby szybciej rosnąć i umierać.
Teleskop Webba po raz pierwszy zbadał skład powierzchni skalistej egzoplanety
4 maja 2026, 16:41Sebastian Zieba z Center for Astrophysics Harvard & Smithsonian oraz Laura Kreidberg, dyrektor Instytutu Astronomii im. Maxa Plancka (MPIA) oraz ich zespół z USA, Chin i Niemiec, przeprowadzili badania powierzchni LHS 3844 b. Wykorzystali w tym celu instrument MIRI (Mid-Infrared Instrument) znajdujący się na pokładzie Teleskopu Jamesa Webba (JWST), obserwując w paśmie w zakresie 5–12 mikrometrów trzy zaćmienia planety przez gwiazdę.
Bruce – niepełnosprawny ptak, który wywalczył sobie pozycję samca alfa
27 kwietnia 2026, 09:38W Current Biology ukazał się artykuł, którego autorzy opisali przypadek zwierzęcia, które pokonało własną niepełnosprawność fizyczną modyfikując swoje zachowanie. Nie tylko radzi sobie w życiu codziennym, ale jest też samcem alfa. Poznajcie Bruce'a, samca kea (Nestor notabilis), którego badali Alex H. Taylor, Ximena J. Nelson i ich zespół z University of Canterbury, Yale University, University of Auckland oraz ICREA Barcelona i Universitat Autònoma de Barcelona.
Już w czasach preinkaskich kwitł, wiodący przez Andy, szlak handlu papugami
16 marca 2026, 08:53Pachacamac — położone niedaleko Limy nadmorskie centrum religijne na środkowym wybrzeżu Peru — przez stulecia padało ofiarą rabusiów. Szacuje się, że splądrowali oni większość spośród 60–80 tysięcy pochówków istniejących niegdyś na tym terenie. Zdecydowana większość z nich została okradziona jeszcze zanim trafili tutaj profesjonalni archeolodzy. Tym cenniejsze okazało się odkrycie w 2005 roku nienaruszonego grobowca, na który trafiono na Cmentarzu Uhlego.
Eksperci zidentyfikowali tajemniczą „dużą martwą naturę” Gauguina
10 grudnia 2024, 09:50W 1888 roku do wynajętego właśnie przez Vincenta van Gogha domu w Arles przyjechał Paul Gauguin. Artyści spędzili razem kilka tygodni. W jednym z listów Vincent pisał do brata, Theo, że Gauguin pracuje nad [...] dużą martwą naturą z pomarańczową dynią i jabłkami na białym lnie z żółtym tłem z przodu i z tyłu. To zagadkowe zdanie, gdyż żadna „duża martwa natura Gauguina” nie jest znana. Sprawa jest tym bardziej tajemnicza, że van Gogh namalował portret Gauguina, który stoi przy sztalugach, a my zaglądamy mu przez ramię i widzimy, że Paul pracuje przy żółtym płótnie, na którym widać okrągły pomarańczowy przedmiot. Może więc ”duża martwa natura” naprawdę powstała?
Żyła szybko, umarła młodo. Oto najstarsza martwa galaktyka
11 marca 2024, 12:36JADES-GS-z7-01-QU to najstarsza znana martwa galaktyka, poinformowała międzynarodowa grupa naukowa, pracująca pod kierunkiem specjalistów z University of Cambridge. Uczeni, korzystając z Teleskopu Kosmicznego Jamesa Webba, stwierdzili, że galaktyka żyła szybko i umarła młodo. Z badań wynika, że przestała ona tworzyć gwiazdy już 700 milionów lat po Wielkim Wybuchu. W tej chwili nie wiemy, co zatrzymało narodziny gwiazd w galaktyce, ani czy jest to stan chwilowy czy też stały.
(Auto)portret ukryty pod martwą naturą. Cincinnati Art Museum miało 2 obrazy Cézanne'a, teraz ma już 3
27 grudnia 2022, 15:22Podczas oględzin obrazu Paula Cézanne'a „Martwa natura z chlebem i jajkami” Serena Urry, konserwatorka z Cincinnati Art Museum, zauważyła dziwne pęknięcia. Dzięki swojemu wieloletniemu doświadczeniu nabrała podejrzeń, że dzieło może skrywać jakieś tajemnice.
Dwie gwiazdy na rekordowo ciasnych orbitach. Wyjątkowy układ kataklizmiczny.
11 października 2022, 08:32Niemal połowa gwiazd Drogi Mlecznej to obiekty samotne, jak Słońce. Druga połowa zaś to gwiazdy znajdujące się w układach podwójnych lub większych. W układach takich gwiazdy mogą znajdować się na niezwykle ciasnych orbitach. I właśnie taki, rekordowo ciasny układ, znaleźli właśnie astronomowie z MIT.
Największy na świecie obszar rozrodu ryb znaleziono pod lodami Antarktyki
17 stycznia 2022, 11:21W pobliżu Lodowca Szelfowego Filchnera na południu Morza Weddella w Antarktyce znaleziono największy obszar rozrodu ryb. Podwodna kamera sfilmowała tysiące gniazd ryby z gatunku Naopagetopsis ionah. Na podstawie zajmowanego obszaru i zagęszczenia oszacowano, że może znajdować się tam około 60 milionów gniazd. Naukowcy podkreślają, że odkrycie potwierdza słuszność starań o utworzenie obszaru chronionego na atlantyckiej części Oceanu Południowego.
Wypalanie lasów i sawann metodą na uwięzienie węgla w glebie?
3 stycznia 2022, 12:27Sadzenie drzew i zapobieganie pożarom lasów niekoniecznie prowadzi do uwięzienia większej ilości węgla w glebie. Autorzy badań opublikowanych na łamach Nature Geoscience odkryli, że planowane wypalanie sawann, użytków zielonych oraz lasów strefy umiarkowanej może pomóc w ustabilizowaniu węgla uwięzionego w glebie, a nawet zwiększenia jego ilości.
